Bugün enteresan bir şey öğrendim. Literatürde 100 maymun deneyi diye geçiyor.
“Yüzüncü Maymun Etkisi”, yeni bir davranış ya da fikrin, kritik sayıda birey tarafından benimsendiğinde bir grup içinde hızla yayılabileceğini öne süren bir kavrammış. Bu fikir 1950’lerde Japon makak maymunlarının gözlemlenmesiyle ortaya çıkmış.
Bilim insanları maymunlara tatlı patates veriyorlar ancak patatesleri kuma atıyorlar. Kumlara atılan patatesleri yiyen maymunlar kumlu patatesleri çiğniyorlar fakat durumdan pek de memnun olmuyorlar.
Araştırmacılar, Imo adlı genç bir maymunun kumu temizlemek için tatlı patatesleri yıkamaya başladığını fark etti. Sonra zaman içerisinde bunu gören maymunlar da benzer bir davranış sergilemeye başladı.
Teoriye göre, kritik sayıda maymun (“yüzüncü maymun”) bu davranışı benimsediğinde, davranış doğrudan temas olmaksızın aniden diğer izole maymun gruplarına yayılmış.
Yani özetle bireysel başlayan bir hareket, kitlesel harekete dönüşmüş
Bunun günümüz hayatında benzer etkilerini de görmek mümkün :
Toplumsal Hareketler: Tıpkı maymunların davranışında olduğu gibi, toplumsal hareketler de genellikle değişimi savunan küçük bir grup insanla başlar. Kritik bir kitleye ulaşıldığında, hareket ivme kazanabilir ve hızla yayılabilir.
Viral Eğilimler: İnternet çağında, trendlerin ne kadar hızlı viral hale gelebildiğini görüyoruz. Bir video, meme veya hashtag birkaç kişinin paylaşmasıyla başlayabilir, ancak belirli bir popülerlik seviyesine ulaştığında neredeyse anında küresel olarak yayılabilir. “Ice Bucket Challenge” veya TikTok gibi platformlardaki viral dansları düşünün.
Teknolojik Benimseme: Yeni teknolojiler genellikle benzer bir model izler. Yeni bir aygıtı ya da yazılımı ilk kullananlar erken benimseyenlerdir. Daha fazla insan faydalarını görüp kullanmaya başladıkça, teknoloji bir devrilme noktasına ulaşır ve ana akım haline gelir. Akıllı telefonlar ve sosyal medya platformları bunun başlıca örnekleridir.
Kültürel Uygulamalar: Kültürel uygulamalar ve gelenekler de bu şekilde yayılabilir. Örneğin, antik Hindistan’da ortaya çıkan yoga küresel bir fenomen haline gelmiştir. Başlangıçta küçük bir grup tarafından uygulanan yoga, giderek popülerlik kazanmış ve şu anda dünya çapında yaygın bir uygulama haline gelmiştir.
